Wat groeit er langs de vaart?

Nu de herfst is aangebroken zijn de paddenstoelen aan de beurt. Alhoewel deze zeker ook in de zomer te bewonderen vallen, geldt de herfst toch vooral als paddenstoelenseizoen. De parelamaniet (Amanita rubescens) kun je al zien vanaf juni. Onder loofbomen maar ook wel in naaldbos. Hij is niet erg kieskeurig qua standplaats. Dat is overigens niet per se de reden dat deze paddenstoel ook langs de Vaart staat. Langs de Vaart staat deze paddenstoel veel, zoveel dat ik durf te spreken van een paddenstoelenwoud (zie foto).

Eerst dacht ik dat het de panteramaniet (Amanita pantherina) betrof.
Het is van belang echt zeker te zijn van je zaak als je paddenstoelen plukt: de panteramaniet is giftig en de parelamaniet is eetbaar. Althans, mits gekookt: rauw krijg je last van hittelabiele maag-darm vergiften en hemolysine (van hemo =
bloed en lyse = uit elkaar vallen. Zorgt voor bloedarmoede). Dat wil je niet. Dus: ik blijf twijfelen over de determinatie.

Maden en slakken trekken zich van het voorschrift niets aan: ze vreten hem ongekookt aan. Paddenstoelen zijn de meest symbiotische planten die we kennen. Bij de mens zien we dat conflict, belangenstrijd en tegenstellingen meer de toon bepalen bij het samenleven. Paddenstoelen werken en leven nauw en zeer intiem samen met andere planten waaronder bomen. Zo intiem dat ze niet zonder elkaar kunnen bestaan.

Ze zetten mineralen om in voor de boomwortels verteerbare essentiële stoffen. Op dit moment zijn er zeer veel soorten paddenstoelen te bewonderen langs met name de stille kant van de Vaart. Bij beschadiging van de parelamaniet verkleurt deze roodachtig. Vandaar ‘rubescens’. In de volksmond – altijd goed voor een kort maar krachtig woord – heet de parelamaniet ook wel ‘de blozer’. Wat namen betreft is de paddenstoel onovertroffen in het prikkelen van de fantasie van naamgevers. Wat dacht u van: donker mestdwergje, heksenschermpje, leptonia der langste dagen, puntmutswasplaat, satansboleet, winterelfendoekje of blozende ridderzwam? De ‘groene knolamaniet’ lijkt ontsproten aan een minder fantasierijke geest. Die – de knolamaniet dan – werd onlangs door de gemeente in Naarden ‘geruimd’. Er was een poedeltje gestorven na het eten ervan.

Tja, als je de natuur wilt ontdoen van alle giftige planten dan ben je nog wel even bezig. Overheden begaan wel vaker dit soort dommigheid onder het mom van ‘veiligheid’. Ik denk daarbij heel actueel aan de ‘sleepwet’. Je kunt mensen niet voor
alles behoeden. En de meesten zijn verstandig genoeg om paddenstoelen te laten staan. Overigens: plukken heeft niet echt negatieve gevolgen voor het verschijnen van paddenstoelen. Het verdwijnen van veel paddenstoelen wordt eerder
veroorzaakt door verlaging van grondwaterpeil en luchtvervuiling.

Aanbevolen artikelen