Wat groeit er langs de vaart?

We weten allemaal dat tuinplanten soms ontsnappen uit een tuin en de vrijheid van de berm opzoeken. Er kwamen al verschillende ontsnappelingen aan bod in deze column. Ze heten dan ook wel verwilderde exoten. Vandaag een ontsnappeling van klein formaat: alyssum. Of in goed Nederlands (zilver) schildzaad.

Het is een geslacht uit de kruisbloemenfamilie (Cruciferae of Brassicaceae). Het is een populaire tuinplant, een bodembedekker. In Nederland komt van de 150 varianten maar 1 soort in het wild voor: de bleke. En die is zeer zeldzaam. De variant die ik langs de Vaart aantrof betreft waarschijnlijk alyssum sneeuwkleed. Alyssum is mogelijk afgeleid van (de ontkennende) ‘a’ en ‘lussa’ (woede), omdat de plant tegen hondsdolheid werd gebruikt. Zij zou echter ook kunnen afstammen van ‘lidzoo’ (hikken), omdat zij als middel tegen de hik diende. Een minder bekend gezegde is: wie alyssum zaait, zal nikkel oogsten. Planten zoals alyssum die het uithouden op bodems vol arseen en andere metalen, trekken de aandacht van biologen. Ze ruimen niet alleen gif, maar zijn misschien zelfs interessant voor grondstofwinning. Schildzaad neemt nikkel op uit de bodem.

Uitgedrukt in het drogestofgehalte kan gemakkelijk twee procent van het blad uit nikkel bestaan. Het is efficiënter en goedkoper om nikkel te winnen uit deze plant dan met de klassieke elektrochemische winning uit nikkelerts. De hoge prijs voor nikkel maakt het onderzoek naar planten die opvallend veel zware metalen opslaan – hyperaccumulatie in jargon – economisch interessant. Daarom speuren biologen op de serpentijnhoudende bodems in Frankrijk, Italië en Griekenland naar dergelijke planten. In deze bodems komt nikkel als natuurlijke verontreiniging voor doordat eertijdse bewegingen van de continentale platen materiaal uit de aardmantel opstuwden naar de bovenlaag. Maar ook voor vervuilde bodems rond mijnen, smelterijen en metaalfabrieken zouden de planten gebruikt kunnen worden om gifstoffen op te ruimen. De planten betalen wel een hoge tol voor hun reinigend vermogen: ze blijven doorgaans klein (bron Volkskrant, 29-11- 2004).

Ik wens u een sterk reinigend vermogen en desalniettemin een groots 2018!

Aanbevolen artikelen