Wat groeit er langs de Vaart?

By:

Kikkerbeet (Hydrocharis morsus-ranae)

Bij de tweede column over kaasjeskruid stond een foto, waarop ook in het water nog een andere (water-)plant te zien was. Mogelijk hebben lezers zich de vraag gesteld: wat is dat, daar in de Vaart. Laat ik die mogelijke vraag meteen beantwoorden. Het is kikkerbeet (Hydrocharis morsus-ranae). De geslachtsnaam Hydrocharis bestaat uit de Griekse woorden hydoor: water, en charis: sieraad of gratie en verwijst naar de fraaie vorm van de bloem.

De naam kikkerbeet is een vertaling van het Latijnse morsus: beet, en rana: kikker. Deze naam zou verwijzen naar de scherp eindigende toppen van de worteluitlopers – net alsof ze afgebeten zijn – of naar de diepe insnijding van de bladen, die ook doet denken aan kikkervraat. De bladen zijn door een gehalte aan looistof echter beveiligd tegen het opvreten door plantenetende dieren. In het Duits heet de plant Froschbiss en in het Engels: European frog’s bit. Je vraagt je af waar we deze eensgezindheid in naamgeving ineens aan te danken hebben. En met de Brexit vers in het geheugen, doet het goed dat het woord ‘European’ verankerd is in de Engelse hoofden met de naam van deze mooie waterplant.

Vanwege de gelijkenis van de bladen met munten zijn er ook namen die daarop duiden, zoals duit(en)blad. In Vlaanderen gebruikt men wel de naam geld op ’t water. Kikkerbeet wordt uitstekend geschikt geacht voor aquaria en siervijvers. In de geneeskunde en in de plantlore heeft het sierlijke plantje geen rol gespeeld. Hierop wijzen volgens ons wel de nuchtere namen, die eigenlijk beperkt blijven tot variaties van kikker en duit. Ook in het buitenland is dit het geval. Omdat de wat vlezige bladeren drijven wordt koolzuur direct aan de atmosfeer afgegeven en niet aan het water. Daarnaast vangen de bladeren zonlicht weg en temperen zo algengroei.

De plant komt voor in ondiep, stilstaand of licht stromend water dat matig voedselrijk is. De ondergrond varieert van veen en rivierklei tot zand en leem, kortom een niet kieskeurig en flexibel plantje. Kikkerbeet kan onder meer worden aangetroffen in brede sloten, veenplassen, rivierarmen en brakke wateren. Het bloeit van juni tot augustus met witte, 1,5-3 cm grote bloemen. Elke bloem is maar één dag open en verspreidt dan een zoete geur. Mochten er – verrassing, maar onwaarschijnlijk vanwege het verschil in bladomvang – toch gele in plaats van witte bloemen aankomen dan is het toch de watergentiaan waar dit stuk over had moeten gaan. Hoe dies ook zij, ik zie al uit naar de bloei, wit of geel. U ook?

PS de foto kunt u in hoge resolutie bekijken door hier te klikken


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *