Wat groeit er langs de vaart

Duurzaam Bovensmilde en omstreken Natuurlijk beheer

Wat groeit er langs de Vaart?

Zwaluwtong (Fallopia convolvulus) komt voor in de gematigde streken van Europa, Azië en Noord-Amerika. Fallopia betreft is vermoemd naar de Italiaanse anatoom Gabriello Fallopio, in Latijn Fallopius (1523–1563). Hij was beheerder van de botanische tuin in Padua. Convolvulus betekent ‘als een winde’ waarmee de zwaluwtong ook wel verward wordt.

Het is een echte cultuurvolger en behoort tot onze akkeronkruiden. De is te vinden op open zandige akkerbodems. Maar ook op andere plaatsen waar omgewerkte grond te vinden is vestigt de pioniersoort zich. Zwaluwtong wordt ook wel aangeduid met Polygonum convolvulus: ze is een lid van de duizendknoopfamilie: poly = veel en gonum = knoop. De vrucht is een hard nootje. De plant is ongevoelig voor herbiciden, waaronder het vermaledijde glyfosaat onder de merknaam Roundup. Dat harde nootje geeft een nauwe verwantschap aan o.a. met zuring, rabarber en het bijna vergeten boekweit. Zwaluwtong werd vroeger ook weleens aangeduid als wilde boekweit.

Boekweit heeft een interessantere geschiedenis dan zwaluwtong en daarom sta ik er wat langer bij stil. In 1389 of 1390 wordt boekweit voor het eerst vermeld in de annalen. Het groeit dan in Noord-Nederland rond Deventer en in het zuiden in de Belgische en Nederlands Kempen. In de 19e eeuw werd op heel grote schaal boekweit geteeld in Nederland en vooral ook in Drenthe op de schrale zand- en veengronden. Boekweit is een voedzaam gewas, vanwege het hoge gehalte aan zetmeel. Boekweit was dan ook ooit eens volksvoedsel nummer één.

In nagenoeg alle gerechten werd boekweit verwerkt, denk maar aan balkenbrij, jan in de zak, boekweitgrutten en boekweitpannenkoeken. Er werd zelfs bier van gebrouwen. Boekweit is uit West-Europa ongeveer even snel verdwenen als het opkwam. Na 1775 werd het verdrongen door de aardappel en met de kunstmest verdween de rest zo’n honderd jaar later. Maar toch: 500 jaar lang was boekweit hier een belangrijk gewas. Veel recepten zijn er niet meer te vinden voor gebruik in de keuken. Ik heb er nog wel een voor de liefhebber met shoyu en tahin.

Eens proeven?
Dan nodig ik u uit voor een proeverij. Stuur een mailtje naar duurzaambovensmilde@gmail.com. NB De foto kunt u in hoge resolutie bekijken op www.wijzijnbovensmilde.nl.

Aanbevolen artikelen