Wat groeit er langs de Vaart? Aardster!

By:

Duurzaam Bovensmilde en omstreken Natuurlijk beheer

Wat groeit er langs de Vaart?

Steeds weten de Smilder Veenen me te verrassen. Zo trof ik langs een pad aardster (Geastrum) aan. Die vind je normaliter vooral in duingebieden en ook op de Veluwe (dus op zand). Er zijn 19 soorten waarvan het voorkomen in Nederland is opgetekend. Het is een schimmel, zwam of paddenstoel (u mag kiezen, elk van deze aanduidingen is juist). Als de schimmel rijp is buigt de buitenste laag open en de slippen zakken naar beneden. Soms in de vorm van een ster. In dit geval is die ster minder goed te herkennen. Een inwoner van Smilde liet me een foto zien van een exemplaar met de kenmerkende stervorm dat ze in haar tuin had gevonden.

Vanwege de bolvorm – wel goed te herkennen – wordt deze schimmelsoort ook wel aangeduid als buikzwam. De zwam is niet echt giftig maar nuttiging wordt niet aangeraden. Hij groeit op voedselrijke, al dan niet kalkhoudende grond. De naam is afgeleid van ‘geo’ wat aarde betekent in het Latijn en ‘aster’ wat ster betekent. Uit de bol – die bij het naar beneden buigen van de buitenlaag iets omhoog gedrukt wordt – komen de sporen uit de gewimperde opening bij regen of aanraking vrij. De kraag opent bij nat weer en sluit bij droog weer.

Indianen o.a. de Blackfoot gebruikten de aardster variant uit hun contreien voor medische doeleinden. Ze noemden de aardster ‘ka-ka-toos’ wat ‘gevallen ster’ betekent en zagen deze als een teken van bovennatuurlijke geberutenissen. De Cherokees legden de vruchtlichamen op de navel van pasgeboren baby’s tot de afgeknipte navelstreng vanzelf losliet. Ook in China kende de aardster medische toepassingen (o.a. bloedstelping en onstekingsremming).

Wereldwijd zijn er 120 soorten bekend. Om die 120 van elkaar te onderscheiden kan een DNA-sequentie-analyse nodig zijn om de soms kleine verschillen tussen aardsterren bloot te leggen. Ik zou opnieuw kunnen verhalen van de discussies die zijn opgetekend over de juiste determinatie van de verschillende ondersoorten aardster. Ik zal dat niet doen om te voorkomen in herhaling te vervallen. U weet intussen wel dat juiste determinatie en categorisering van planten en in het bijzonder paddenstoelen lastig is en vaak meer onenigheid dan overeenstemming oplevert.

En voorts ben ik van mening dat (vrij naar Cato) iedere Smildeger het verdient klant te worden van de sociale cooperatieve burgerbeweging Energie VanOns via EC Duurzame Smildes (onze nieuwe naam).


Comments are closed.